SİGARA BAĞIMLILIĞI PDF Yazdır e-Posta

 

Diğer tüm madde bağımlılıklarında olduğu gibi vücudumuzun alışması sebebiyle her seferinde aynı hazzı hissedebilmek için daha çok sigara içmemiz gerekir. Böylece bağımlı oluruz.

Oysa vücudumuza giren zehirli bir maddedir. Sinir sistemimize zarar verir. Üstelik sigarayla binlerce zararlı ve kanserojen madde de alırız.

Sigara insanda 2 türlü bağımlılığa neden olmaktadır.

1. Psikolojik Bağımlılık

Sigara içen kişi sıkıntıya girdiğinde, sinirlendiğinde, sabah çayını içerken, arabasına bindiğinde, toplantıya girmeden önce, toplantıdan çıktığında, yemeklerden sonra, çalışırken, kâğıt oynarken, birine telefon etmeden önce, telefon çaldığında, sevdiği bir arkadaşıyla görüştüğünde, iyi veya kötü bir haber aldığında vb. durumlarda sigara yakmayı alışkanlık haline getirmiştir. Bunlara ikiz davranışlar denilmektedir. Fizyolojik bağımlılık sona erdikten sonra tersine öğrenme yoluyla, psikolojik bağımlılığı oluşturan alışkanlıklardan kurtulmak çok zordur. Ama asla imkansız değildir. O yüzden, bırakma sürecinde asla yılgınlığa düşmemeli ve vazgeçilmemelidir.

2. Fizyolojik Bağımlılık

Fizyolojik bağımlılığa neden olan nikotin, beynin kimyasal yapısını değişime uğratmaktadır. Beynin fizyolojisi, nikotinin sebep olduğu aşırı kimyasal uyarıma karşı bir önlem olarak değişime uğramaktadır. Son sigara içildikten yaklaşık 20 dakika sonra beyin bu sefer kendini nikotinsizlik durumuna adapte etmeye başlamaktadır. Bu aslında beynin iyileşme, yani nikotine karşı fiziksel bağımlılıktan kurtulma sürecini oluşturmaktadır. Ancak bu süreçte bağımlı, sersemlik hali, sinirlilik, stres, uyku bozukluğu, iştah açılması, tedirginlik, kaygı, depresyon, nikotin krizleri gibi birçok sıkıntı yaşamak suretiyle rahatsız olmakta ve bu sıkıntılardan kurtulmak amacıyla kişi nikotini adeta dertlerine deva olarak kullanmaktadır.

 

Sigaradan Kurtulmayı İstemek

Sigarayı bırakma konusunda bilinçaltı faktörleri çok önemlidir. Çünkü bazen kişi bilinçaltında "sigarayı bırakamamayı" seçebilir. Tedavinin başarısız olması çoğu zaman kişinin bilinçaltının tedaviye izin vermemesi neden olur.

Sigara tedavisinde kişinin istiyor olması, başkasının zoruyla değil kendi isteği ile gelmiş olması bırakabilmek için bir zorunluluktur. İçten bir taleple kurtulmak isteyip istemediği kişinin kendisine soracağı en önemli sorudur.

Sigara kullanımı, hem kullanan kişinin hem de etrafındaki bireylerin sağlığına ciddi zararlar veriyor. Toplu alanlarda sigara kullanımının yasal olarak zorlaştırılması, sigarayı bırakma sürecinde etkili olduğu söyleniyor.

Hangi çözüm yöntemiyle olursa olsun, hem içenlerin hem de içmeyenlerin sigara kullanımını azaltmak amacıyla bilinçlenmeye ve daha fazla aktifleşmeye ihtiyacı tartışılmazdır. Yakınlardan da destek alındığı zaman kazanılabilecek bir savaştır. Kendi istediği takdirde, herkes sigarayı bırakabilir.

Sigara, ciddi nikotin bağımlılığı yapıyor. Zaman içerisinde fiziksel nikotin ihtiyacına, el ve ağız alışkanlığı ile davranışsal şartlanmalar da ekleniyor.

Sigara Kullanımını Özendiren Nedenler

- Kahve veya alkol tüketimi
- Yemek sonrası keyif ihtiyacı
- İş yerinde mola ihtiyacı
- Sinirlenince ya da heyecanlanınca sakinleşme ihtiyacı
- Direksiyon başında sıkıntıdan doğan ihtiyaç
- Kül tablası, sigara, çakmak görünce şartlanmaya bağlı olarak duyulan sigara içme ihtiyacı

Sigara içen kişi, yakın çevresinde, içmeyenler ile sorunlar yaşıyor. Sigara içmenin yasak olduğu iş ve sosyal ortamlarda ise kişi, alışkanlığı nedeniyle zor durumda kalabiliyor. Sigara içen kişilerin, zararlarını bilseler de, bu bağımlılıktan kurtulamayacaklarını varsayarak, bu sorunları beyinlerinin gerisine iterler. Sigara içen kişi, bir süre için sigara içemeyeceği toplantı, uçak-otobüs yolculuğu, sinema gibi durumlarda huzursuz ve sinirlidir. Bu ruh hali etrafına yansır. Ayrıca etrafındaki sigara içmeyen kişiler tarafından, etrafa yaydığı kötü koku ve dumandan dolayı olumsuz algılanır. Sigarayı herkesin bırakabilir. Birçok kişi kendi başına bırakabildiği gibi, bazı kişilerin de ilaç tedavileri, grup psikoterapileri, nikotin sakız ve bantları gibi destekler aracılığıyla bırakabilir.

Bu süreçte işe yarayabilecek öneriler

- Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde tıbbi destek alın. Sigaraya yeniden başlama eğilimleri, sigara içmenin bırakıldığı ilk haftalar içinde oluyor.

- Sigarayı azaltarak bırakanların yeniden başlama olasılığı, bir anda keserek bırakanlara göre daha çoktur. Bu nedenle, azaltarak bırakma yolunu denemeyin.

- Sigara bırakıldığında ilk günler 3-5 dakika süren sigara isteği dalgaları sıklıkla gelecektir. Bu zamanlarda sigaranın zararlarına yoğunlaşarak veya bir arkadaşınız ile sohbet ederek bu dalgayı atlatabilirsiniz.

- Sigarayı bırakan kişi için el alışkanlığının yerini alacak başka el ve ağız alışkanlıkları oluşturun. Bol sıvı gıda ve meyve tüketilerek hem ağız alışkanlıkları değiştirilir hem de sağlıklı beslenerek kilo alınmasının önüne geçilir.

- Egzersize başlamak, sigara bırakmada görülen fazla yemenin getireceği kilolardan kurtulmak ve motive olmak açısından faydalıdır.

Sigarayı bırakmak için sihirli bir iksir ya da mucize bir yöntem yoktur. İşin tek sırrı  sigarayı bırakmaktaki kararlığınız. Sigarayı bırakan eski tiryakilerin yüzde 89′unu kendi yollarını izlemişler. Bununla birlikte, yardımı dokunabilecek bazı tedaviler ve yöntemler de yok değil.

Sigarayı bırakmanın püf noktaları

1.      Sigarayı bırakabileceğinize inanın ve kendinize güvenin.

2.      İş arkadaşlarınızı, ailenizi ve yakınlarınızı sigarayı bırakıyor olduğunuzdan haberdar ederek, anlayışlı olmalarını rica edin.

3.      Ofis ve işyerinde daha sık yürüyün; asansör yerine merdivenleri kullanın. Bu sizin yeni egzersiz programınızın da bir parçası olabilir.

4.      Her gün 5- 7 kez derin nefes alıp verin ve rahatladığınızı hissedin.

5.      Gün içinde birkaç kez dişinizi fırçalayın.

6.      Daha fazla su için. Hem nikotin hem de diğer zararlı kimyasal maddelerden böylelikle arınabilirsiniz. Bu sayede, Aşırı yemek isteği de baskılanacaktır.

7.      Şekerli yiyecek ve ara öğünlerden uzak durun. Bunların yerine meyve veya yoğurt yemeyi deneyin.

8.      Küçük porsiyonlarda ve her zamankinden daha yavaş yemek yemeye çalışın.

9.      Yemeği yedikten sonra hemen sofradan kalkın ve yürüyün.

10. Evde veya iş yerinde sigara taşımayı bırakın. Sigaraya ulaşmanızı zorlaştırın. Kibrit ve çakmaklarınızı atın.

11. Çok sigara içmek istediğinizde duygularınızı bir günlüğe yazın ve bu notları yanınızda taşıyın.

12. Ne olursa olsun asla vazgeçmeyin! Her deneme sizi sonuca yaklaştıracaktır.

13. Birçok tiryaki, sigarayı bırakmak için uygun zamanı beklediğini söyler. Oysa sigara, bırakmaya istekli olduğunuz her an bırakılabilir. Özellikle yakın zamanda değişeceğini düşünmediğiniz iş ve günlük hayatın stresi gibi olumsuzluklar yüzünden sigarayı bırakmayı ertelemeyin. Eğer bırakmaya karar verdiyseniz de tamamen bırakın; azaltarak bırakmak, bırakma süresini uzatır ve çoğunlukla tam olarak sonuçlanmaz. Sigarayı bıraktığınızda, “bir nefesten bir şey olmaz” düşüncesine direnin. Bir tek nefes çekmek bile sizi sigara tiryakiliğine geri götürür ve her şeye yeniden başlamak zorunda kalırsınız.

14. Sigara bırakma döneminde yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler iş veriminizi azaltabilir. Bundan dolayı, mümkünse iş temposunu bir süre için yavaşlatmak faydalı olabilir.

15. Tatillerde ve diğer özel günlerde keyif alınan şeylerin kısıtlanması daha zor olacağından, bu dönemlerde sigara bırakmayı önerilmez.

  Kriz anında yapılması gerekenler

·        Aklınız sigaraya takıldığında, o anda yapmakta olduğunuz işi bırakıp ortamdan kısa bir süre uzaklaşın.

·        İlk günlerde düşük kalorili yiyecek ve içeceklerle ağzınızı sürekli meşgul edin.

·        Sigarayı bıraktıktan 20 dakika sonra kan basıncı azalıyor ve nabız yavaşlıyor. Kan dolaşımının iyileşmesine bağlı olarak el ve ayaklarda vücut ısısı artıyor. Sekiz saat içerisinde kandaki oksijen miktarı yükseliyor. 48 saatte sinir uçlarında onarım başlıyor; koku ve tat alma duyusu iyileşiyor.

·        Sigarayı bıraktığınızda; iki yıl içerisinde kalp hastalığına bağlı ölüm oranı yüzde 36 oranında, tekrar kalp krizi geçirme riski ise yüzde 50 oranında azalıyor. İyi kolesterol olarak bilinen HDL miktarı artıyor. Sigaraya bağlı öksürük ve balgam ortadan kalkıyor. Ancak kaybedilen akciğer fonksiyonları asla tam olarak geri kazanılmıyor.

·        Psikolojik bağımlılığın ortadan kaldırılması çok önemlidir. Bu süreçte, bağımlının sigara ile ilgili öğrendiği hatalı davranışlar terapist yardımı ile değiştirilmeye çalışılır. Çünkü bağımlı daha önce, kahvesini içerken, durakta otobüs beklerken, sinemada 10 dakika ara verildiğinde, bir işi bitirdikten sonra sigara yakmayı öğrenmiştir. Bu süreçte, tersine öğrenme yöntemi ile aksi yönde davranışlar geliştirmeyi öğrenebilir.

·        Fizyolojik bağımlılık 15 günde bitiyor. Kişiyi geriye döndüren, sigaraya yeniden başlatan psikolojik bağımlılıktır.

·        İrade gösterme ve motivasyon sağlamada asıl yük bağımlıya düşüyor. Ancak nikotin fizyolojik olarak ciddi bir bağımlılık yaptığı için önce bunun çözülmesi gerekiyor. İstediğiniz kadar motive edin kendinizi, bıraktıktan sonra üç gün içinde nikotin yoksunluğu ile yaşadığınız fizyolojik değişimler, sizin psikolojinizin önüne geçecektir. ‘Bunu yaşayacağıma içeyim daha iyi’ dersiniz. Çünkü nikotin fazla bağımlılık yapan bir maddedir. Bununla savaşırken bir uzman desteğini almanız gerekebilir.

 

Anasayfa

Resim Galerisi

Free template 'Colorfall' by [ Anch ] Gorsk.net Studio. Please, don't remove this hidden copyleft!